ජාත්යන්තර මූල්ය වෙළඳපොළ තුළ වර්තමානයේ පවතින අවදානම් සහගත තත්ත්වයන් (Risk-off sentiment) හමුවේ ඇමෙරිකානු ඩොලරය නැවතත් ආයෝජකයින්ගේ අවධානය දිනාගනිමින් සිටී. මෙම තත්ත්වය පිළිබඳව සිදුකළ නවතම වෙළඳපොළ විශ්ලේෂණයක් පහතින් දැක්වේ.
බොරතෙල් මිල සහ වෙළඳපොළ ප්රතිචාරය
ඊයේ ජනාධිපති ට්රම්ප් විසින් ඉරානයේ බලශක්ති සම්පත් වෙත කෙරෙන ප්රහාර අප්රේල් 6 වනදා රාත්රී 8 (EST) දක්වා අත්හිටුවන බව නිවේදනය කිරීමෙන් පසු බ්රෙන්ට් බොරතෙල් (Brent crude oil) මිල වේගයෙන් පහත වැටුණි. නමුත්, මෙම තීරණයේ සාර්ථකත්වය පිළිබඳව ආයෝජකයින් අතර පවතින දැඩි සැකය හේතුවෙන් මේ වන විට එම මිල නැවතත් යථා තත්ත්වයට පත්වී ඇත.
මෙම නිවේදනයත් සමඟ ඇමෙරිකානු ඩොලරයේ (USD) ඇති වූ දුර්වලතාවය ද තාවකාලික වූ අතර, නිවේදනය නිකුත් කළ අවස්ථාවට සාපේක්ෂව ඇමෙරිකානු ඩොලර් දර්ශකය (DXY) මේ වන විට දුර්වල වී ඇත්තේ 0.1% කින් පමණි.
කොටස් වෙළඳපොළ කඩාවැටීම සහ ඩොලරයේ නැගීම
කොටස් වෙළඳපොළ (Equity market) විශාල වශයෙන් පහත වැටීමක් සමඟින් අප වඩාත් තීරණාත්මක "Risk-off" (අවදානම් මඟහරින) වකවානුවකට පිවිසෙන්නේ නම්, ඇමෙරිකානු ඩොලරය තවදුරටත් ශක්තිමත් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
පසුගිය ජනවාරි මාසයේදී ඩොලරයේ "ආරක්ෂිත වත්කමක්" (Safe-haven status) ලෙස ඇති තත්ත්වය පිළිබඳව සැක මතු වූ අතර, ඩොලරයේ අගය අඩුවීමේ බිය (Dollar debasement fears) හේතුවෙන් රන් සහ රිදී මිල වේගයෙන් ඉහළ ගියේය. ජනවාරි මාසයේදී සිදුවූ මෙම ඩොලරය විකිණීමේ ප්රවණතාවය ජනාධිපති ට්රම්ප් විසින් විස්තර කළේ “විශිෂ්ටයි” (Great) යනුවෙනි.
අනාගත පුරෝකථන: කෙටිකාලීන හා දිගුකාලීන දැක්ම
ඩොලරයේ මූලික ආර්ථික පසුබිම (Fundamental backdrop) තවමත් දුර්වල මට්ටමක පවතින බව අපගේ විශ්වාසයයි. එබැවින් මැදපෙරදිග ගැටුම්කාරී සමයෙන් පසුව ඩොලරයේ අගය නැවතත් පහත වැටෙනු ඇතැයි අපි අපේක්ෂා කරමු. නමුත් කෙටිකාලීනව එවැනි දෙයක් බලාපොරොත්තු විය නොහැකි අතර, කොටස් වෙළඳපොළ දැඩි පසුබෑමකට ලක්වුවහොත් ඩොලරයට ඉන් උපරිම වාසි සැලසෙනු ඇත.
- වඩාත් දරුණු තත්ත්වයක් යටතේ (Severe Scenario): බ්රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඇමෙරිකානු ඩොලර් 120-160 අතර පරාසයක පවතින සහ කොටස් වෙළඳපොළ වඩාත් දැඩි ලෙස කඩා වැටෙන තත්ත්වයක් යටතේ, DXY දර්ශකය 101/105 මට්ටම දක්වා ඉහළ යා හැකිය (මෙය ගැටුමට පෙර පැවති මට්ටමට වඩා 7%-11% ක වැඩිවීමකි).
වෙළඳපොලේ දැඩි ලෙස අවදානම් මඟහරින (Intense risk aversion) තත්ත්වයක් තුළ, විදේශ විනිමය දිශානතිය (FX direction) තීරණය කිරීමේදී සාම්ප්රදායික වෙළඳ කොන්දේසි සහ ප්රතිලාභ අනුපාත (Yield dynamics) එතරම් විශාල බලපෑමක් නොකරනු ඇතැයි අපි විශ්වාස කරමු.
අතිරේක විශ්ලේෂණය:
- රන් වත්කම් (Gold as a Safe-Haven): ඩොලරය ශක්තිමත් වුවද, භූ දේශපාලනික අර්බුද (Geopolitical tensions) උග්ර වුවහොත් ආයෝජකයින් තවදුරටත් රන් වැනි සාම්ප්රදායික ආරක්ෂිත වත්කම් වෙත යොමුවීමේ ඉහළ සම්භාවිතාවක් පවතී.
- ගෝලීය උද්ධමන අවදානම (Global Inflation Risk): බොරතෙල් මිල ඩොලර් 120-160 සීමාවට පැමිණියහොත්, ලොව පුරා භාණ්ඩ ප්රවාහන හා නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ ගොස් නැවතත් උද්ධමන රළක් (Inflationary wave) ඇති විය හැක. මෙය ඇමෙරිකානු මහ බැංකුව (Fed) ඇතුළු ලොව ප්රධාන මහ බැංකු වල පොලී අනුපාත අඩු කිරීමේ තීරණ ප්රමාද කිරීමට හේතු වනු ඇත.
- සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල මුදල් ඒකක (Emerging Market Currencies): ඩොලරය (DXY) 105 සීමාව දක්වා ඉහළ යාම, ශ්රී ලංකාව වැනි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල මුදල් ඒකක වලට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කළ හැකිය. මෙහිදී ආනයන පිරිවැය ඉහළ යාම අනිවාර්ය වේ.
වියාචනය (Disclaimer): මෙය හුදෙක් ආර්ථික තොරතුරු සහ වෙළඳපොළ විශ්ලේෂණයක් පමණක් වන අතර, සෘජු ආයෝජන උපදේශයක් නොවන බව කරුණාවෙන් සලකන්න. ඕනෑම ආයෝජන තීරණයක් ගැනීමට පෙර ඔබේ මූල්ය උපදේශකවරයා සම්බන්ධ කරගන්න.
